مدرسه خان شیراز؛ میراث ماندگار دوران صفویه | شهر تاریخی شیراز با آثار ارزشمند خود یکی از مقاصد محبوب گردشگری ایران است. در میان بناهای دیدنی این شهر، مدرسه خان شیراز یادگاری باشکوه از دوران صفویه محسوب میشود. این بنای تاریخی در زمان شاه عباس صفوی و به دستور الله وردی خان گرجی، از سرداران بزرگ آن دوران، ساخته شد تا محلی برای آموزش علوم دینی و فلسفی باشد.
الله وردی خان که فردی آزاداندیش بود، این مدرسه را نه تنها برای آموزش علوم دینی بلکه به عنوان یک دانشگاه جامع طراحی کرد تا علوم مختلفی مانند حکمت، فقه، ادب، نجوم، حساب، هندسه، زمین شناسی، جانورشناسی، گیاه شناسی و شیمی در آن تدریس شود.
مدرسه خان شیراز و ارتباط آن با ملاصدرا
از نکات جذاب تاریخچه این بنا، حضور ملاصدرا فیلسوف بزرگ ایرانی در آن است. الله وردی خان پس از ساخت بخش هایی از مدرسه، از ملاصدرا که در قم تبعید بود دعوت کرد تا برای تدریس به شیراز بیاید. او آزادی کامل در انتخاب دروس را به ملاصدرا داد و همین باعث شد مدرسه به یکی از مهم ترین مراکز علمی زمان خود تبدیل شود.
رزرو تور شیراز ؛ رزرو: 724 3544 0917
پس از درگذشت الله وردی خان، پسرش امام قلی خان ساخت این مجموعه را تکمیل کرد. یکی از شرایط تحصیل در این مدرسه، یادگیری علوم عقلی بود که در آن زمان تدریس آن ممنوع شده بود.
معماری مدرسه خان شیراز
مدرسه خان شیراز در زمینی به مساحت حدود 5000 متر مربع و زیربنایی بیش از 7700 متر ساخته شده و از بزرگ ترین و زیباترین مدارس دوره صفویه محسوب می شود.
ورودی اصلی مدرسه دارای هشتی زیبایی است که با کاشی کاری های ایرانی تزئین شده است. در بالای هشتی، تالاری قرار دارد که به تالار ملاصدرا معروف است؛ جایی که او به تدریس می پرداخته است.
در مرکز حیاط حوضی هشت ضلعی وجود دارد که اطراف آن با باغچه های گل کاری شده تزئین شده است. حجره های طلاب در اطراف حیاط قرار دارند و هر طلبه در حجره مخصوص خود اقامت می کرد. در زمان ساخت مدرسه، 100 حجره وجود داشت که اکنون حدود 70 حجره از آن باقی مانده است.
رزرو تور شیراز ؛ رزرو: 724 3544 0917
کاشی کاری های زیبا با طرح گل و بوته، آیات قرآن و نقوش اسلیمی از دیگر جلوه های چشم نواز این بنا هستند. طاق پشت هشتی مدرسه نیز یکی از شاهکارهای هنر کاشی کاری ایرانی به شمار می رود.
الله وردی خان؛ بنیان گذار مدرسه خان
الله وردی خان گرجی در ابتدا اسیر جنگی بود که پس از مسلمان شدن به مقام سپهسالار و سپس حاکم شیراز رسید. او خدمات بسیاری در توسعه فرهنگی و عمرانی ایران انجام داد؛ از جمله ساخت بازار لار، مسجد الله وردی خان در شیراز و پل معروف سی و سه پل اصفهان.
اگر از مسیر اصفهان به شیراز سفر کنید، پل ها و کاروانسراهای متعدد مسیر نیز یادگار او هستند.
بازسازی و مرمت مدرسه خان شیراز
- مدرسه خان در طول تاریخ بارها آسیب دیده و چندین مرتبه بازسازی شده است:
- در سال 1239 هجری قمری بر اثر زلزله آسیب دید و حاجی لطفعلی شیرازی آن را مرمت کرد.
- در سال 1269 هجری قمری طبقه دوم تخریب شد و چند سال بعد میرزا علی اکبر قوام الملک آن را بازسازی کرد.
- در سال 1337 تا 1339 هجری قمری، کاشی کاری های غربی، شمالی و جنوبی مدرسه مرمت شد و درخت های نارنج حیاط نیز در همان زمان کاشته شدند.
- این بنا در دوران جنگ تحمیلی نیز آسیب دید اما بازسازی و مرمت شد.
بازدید از مدرسه خان شیراز
برای بازدید از مدرسه خان شیراز نیاز به تهیه بلیط دارید. مدت زمان پیشنهادی برای بازدید 1 تا 1.5 ساعت است.
بهترین فصل بازدید، ماه های اردیبهشت و اوایل آبان است؛ زمانی که هوا مطبوع و شهر شیراز مملو از گردشگران و زیبایی بهارنارنج است.
دسترسی به مدرسه خان شیراز
مسیر دسترسی آسان است؛ گردشگران می توانند پس از سفر به شیراز با خرید بلیط هواپیما تهران شیراز خود را به شهر برسانند و سپس به خیابان لطف علی خان زند بروند. در نزدیکی مسجد شاه چراغ، سر در مدرسه خان دیده می شود.
رزرو تور شیراز ؛ رزرو: 724 3544 0917
دیدنی های اطراف مدرسه خان شیراز
- مسجد نصیرالملک: 650 متر
- نارنجستان قوام: 1.1 کیلومتر
- خانه زینت الملک: 1.2 کیلومتر
- خانه سنتی منطقی نژاد: 1.2 کیلومتر
- حرم شاهچراغ: 1.4 کیلومتر
هتل های نزدیک مدرسه خان
- هتل سنتی گلشن: 400 متر
- هتل نارنجستان: 500 متر
- خانه سنتی پرهامی: 500 متر
- اقامتگاه بوم گردی سو و شون: 1.1 کیلومتر
- اقامتگاه بوم گردی آنا: 1 کیلومتر
- هتل لطفعلی خان: 1 کیلومتر
- عمارت هفت رنگ: 1.9 کیلومتر
رستوران های نزدیک مدرسه خان
- اقامتگاه و کافه رستوران سلطنت بانو: 550 متر
- رستوران سنتی تاریخی وکیل: 650 متر
- رستوران سنتی سرای مهر: 700 متر
- رستوران سنتی سرو ناز: 800 متر
- رستوران کته ماس: 1.1 کیلومتر
